Kościół św. Wojciecha i Jego Dzieje

Kościół św. Wojciecha, usytuowany na historycznym Wzgórzu św. Wojciecha, ma swoje korzenie w XII wieku, kiedy do osady przybyli benedyktyni z Mogilna, zakładając tu klasztor oraz pierwszy, drewniany kościół. Już w XIII wieku wspomniana została wieś Święty Wojciech, która rozwinęła się wokół klasztoru. W latach 1348–1359 wzniesiono murowaną świątynię, która w XV wieku zyskała wieżę, podwyższoną w 1680 roku o charakterystyczną część szachulcową.

W 1537 roku kościół i klasztor dotknął wielki pożar, jednak dzięki staraniom biskupa Stanisława Karnkowskiego udało się odbudować świątynię. W 1575 roku została ona ponownie poświęcona, a w 1710 roku przekazana Zgromadzeniu Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo. To właśnie wtedy dobudowano boczne kaplice oraz wzbogacono wnętrze świątyni. Po likwidacji zakonów przez władze pruskie w 1818 roku kościół ponownie przeszedł pod opiekę księży diecezjalnych, a dawne zabudowania klasztorne zaczęły pełnić funkcję plebanii.

Od 1928 roku kościół jest miejscem kultu relikwii św. Wojciecha, przechowywanych w specjalnie zbudowanej kaplicy. Wzgórze św. Wojciecha, na którym według tradycji nauczał i został pochowany święty, stało się miejscem corocznych odpustów. Wydarzenie to przyciąga pielgrzymów, którzy w procesji z relikwiami wyruszają z Bazyliki Mariackiej w Gdańsku, by uczestniczyć w uroczystej mszy świętej na wzgórzu.

Obecnie kościół pełni funkcję Diecezjalnego Sanktuarium św. Wojciecha, a w 1996 roku dopełniono jego duchowego znaczenia, tworząc Kalwarię Świętowojciechowską, prowadzącą do kaplicy na wzgórzu.